Wandelen, beweging en gezondheid
Heb je barefootschoenen gekocht en weet je niet hoe je erop moet lopen? We leren je in een paar stappen de juiste techniek. Luister naar je lichaam en haal het beste uit barefoot.
Goed lopen is een kunst. Daar kan elke fysiotherapeut, orthopeed, trainer – en eigenlijk iedereen die te maken heeft met klachten door lopen of lichaamshouding – over meepraten. Want goed lopen is nog niet zo vanzelfsprekend. Denk eens terug: wanneer heb jij voor het laatst echt bewust de bewegingen van je lichaam gevoeld, je gefocust op het aanspannen van de juiste spieren, je rug recht gehouden, je schouders licht naar achteren, je borst open, je ademhaling en de stand van je voeten…
Was dat vandaag? Dan: gefeliciteerd, wees trots op jezelf.
Weet je het niet meer? Geeft niks. Laten we samen de basisregels voor een goede houding tijdens het lopen opfrissen, zodat je het kunt bijsturen. En dan bedoelen we lopen op barefootschoenen, want dat is een gezonde keuze voor je voeten én je hele lichaam.
Als je hebt besloten barefoot te proberen, ben je goed op weg om je (goede én minder goede) bewegingspatronen bewuster te worden en spieren wakker te maken die tot nu toe sliepen – niet alleen in je voeten en voetzolen, maar in je hele lichaam. Dat merk je al snel zelf, zelfs bij de eerste stapjes. Je ontdekt hoeveel spieren tijdens het lopen op gewone schoenen eigenlijk ‘lui’ zijn geworden; lopen op blote voeten (of in barefootschoenen) maakt ze wakker en zet ze weer aan het werk.
Daarom kunnen je voeten na de eerste kilometers wat pijn doen – dat is oké. Ze wennen snel, geen zorgen. En je krijgt een compleet nieuwe kijk op hoe je de wereld ervaart – vooral door de ondergrond waar je overheen loopt. Het verschil voel je het duidelijkst in het bos. Ook op een stenig pad, maar daar hoef je niet meteen mee te beginnen.
De overstap van gewone schoenen naar barefoot hoef je niet super strikt aan te pakken. Haast je niet. Voel je nieuwe schoenen in en daarmee ook een nieuwe manier van lopen. Begin met korte stukjes, het liefst in de natuur. Geef je voeten de tijd om kracht op te bouwen in spieren die lang weinig hebben gedaan. Je lichaam zal je dankbaar zijn – en jij geniet nog meer van elke wandeling.
Als je nog maar een beetje flirt met het idee van barefoot of je eerste paar wilt uitzoeken, helpt dit artikel je misschien: Keuzegids voor barefootschoenen.
Onze tip: masseer je voetzolen. Het stimuleren van je voetzolen helpt niet alleen bij de overgang naar barefootschoenen, maar kan je dag (ja, elke dag) beter maken. Je voetzolen zijn een toegangspoort tot je zenuwstelsel, dat continu signalen naar je brein stuurt. Op basis daarvan beoordeelt je brein de situatie en geeft het opdrachten aan je bewegingsapparaat – en zo stuurt het je bewegingen aan. Hoe meer prikkels je brein via de zenuwuiteinden in je voetzolen krijgt, hoe nauwkeuriger het je lichaam coördineert. Het zorgvuldig stimuleren van de voetzolen is precies waar NABOSO Technology zich op richt.
Je hebt het vast al duizend keer gehoord (en misschien ook geprobeerd): ‘lopen op barefootschoenen is anders dan op gewone schoenen’. Maar heb je er weleens bij stilgestaan wát er anders is en hoe precies? Ons bewegingspatroon is gevormd door jarenlange gewoontes van lopen op gewone schoenen, die je voeten minder ruimte geven en niet de flexibiliteit van een dunne, flexibele zool bieden zoals barefootschoenen dat doen. Goed leren lopen op barefootschoenen is een beetje zoals anders leren ademen. In het begin vraagt het om uitproberen, bijschaven, nadenken en luisteren naar je lichaam – dat wijst je vanzelf de juiste richting op.

Dit zijn een paar basisregels om in je achterhoofd te houden:
Alles begint bij je hoofd en eindigt bij je hiel. Tijdens yogalessen hoor je vaak: ‘trek jezelf omhoog vanuit je kruin, richting het plafond’. Probeer dat eens. Alsof er achter op je hoofd een ballon vastzit die je omhoog trekt. Daardoor zakt je kin ook vanzelf iets omlaag. Alleen al focussen op die hoofdpositie helpt je ongemerkt om je hele lichaam op te richten.
Dus: hoofd recht, wervelkolom lang, schouders naar achteren, borst licht open, core activeren (navel licht intrekken), bekken kantelen, benen uitlijnen en die vier ‘magische’ steunpunten onder je voet voelen:
Werkt het? Dat je je automatisch opricht, wat je ook aan het doen was? Het is genoeg om jezelf hier een paar keer per dag aan te herinneren. Trouwens: dit vierpunts-steunsysteem helpt je net zo goed bij het tillen van honderd kilo in de sportschool als bij wachten op de bus of in de rij bij de kassa.
Waarom zijn vier steunpunten beter dan drie (waar je vaker over hoort)? Omdat je hiel meer verdient. Met meer steun in de hiel – waarbij je gewicht niet op één punt in het midden komt, maar verdeeld wordt over twee punten aan de zijkanten – kan je voet beter werken en sta je stabieler. Probeer het maar.
Als we tijdens alledaagse dingen allemaal aan een goede lichaamshouding zouden denken, zou dat een enorme stap vooruit zijn – het zou heel wat bezoekjes aan orthopeden, fysiotherapeuten en podotherapeuten schelen. Maar dat is een groot doel. Begin klein: probeer elke ochtend even die goede houding aan te nemen, adem een paar keer diep in en uit en glimlach. Een ochtendritueel om in te lijsten. Een fijne ochtend zet de toon voor een fijne dag.
‘Het aanpassen van je paslengte is heel belangrijk voor een goede landing. Hoe langer de pas, hoe ongunstiger de voetpositie bij het neerkomen en hoe vaker het eerste contact op plekken buiten het vetkussentje plaatsvindt. Dat vetkussentje zit onder het hielbeen en is bedoeld om schokken en trillingen tijdens het lopen te dempen. Bij gewone schoenen is er vaak sprake van drop of een dikkere zool die wel dempt, maar je voet ook zijn natuurlijke eigenschappen ontneemt. Bovendien worden trillingen anders doorgegeven. Zodra je je schoenen uittrekt, moet de voet zich weer aanpassen aan zijn natuurlijke dempende functie, en dat is niet altijd makkelijk,’ zegt Bc. Edita Prošková.
Het verschil tussen een korte en een lange pas merk je het best bij hardlopen. Lange passen nodigen uit om op je hiel te landen. Daarentegen geven kortere passen onder je lichaam ruimte voor een goede landing via het dempende hielkussentje (soms zelfs via de middenvoet) en een afwikkeling tot aan je tenen.
Barefootschoenen laten je niet lekker stampen. Je merkt namelijk al snel dat het pijn doet. Of iets later gaan je knieën protesteren. Leer daarom liever om met kortere passen goed neer te zetten.
‘Een kleine hulp voor barefoot-beginners is om je voeten tijdens het lopen onder je lichaam neer te zetten. Daardoor wordt je pas automatisch korter en heeft je lichaam de neiging om te landen op het kussentje onder de hiel en op de hele voet,’’ zegt Bc. Edita Prošková.
De uitspraak ‘op barefootschoenen moet je op je voorvoet landen’ is een mythe. Als je in het bos tussen takken door zigzagt misschien, maar op normale ondergrond niet – je wordt er echt geen ballerina van. Bij lopen op barefootschoenen land je op je hiel, maar let op – gelijkmatig op het hele hielkussentje. Verplaats daarna je gewicht geleidelijk via de middenvoet naar voren, tot aan je tenen. Die druk je in de grond en je zet je ermee af naar de volgende soepele stap. Je tenen wijzen recht in de looprichting. De afzet gaat via je tenen.
Op blote voeten én in barefootschoenen komen bij de steunpunten onder je voet ook je tenen erbij. Als ze genoeg ruimte hebben, worden ze geweldige helpers – zowel bij staan als bij lopen. Weet je nog wanneer je voor het laatst bewust je tenen gebruikte? In gewone schoenen lukt dat vaak nauwelijks door gebrek aan ruimte.

Helaas wel. Hoewel dit schoenen zijn die perfect passen bij natuurlijk lopen, kan het gebeuren dat je zó gewend bent aan een verkeerde manier van lopen dat je die fouten meeneemt in je barefoot-begin. Alleen het type schoen veranderen is niet genoeg: je moet ook je bewegingspatronen veranderen en – zeker in het begin – bewust aandacht geven aan hoe je beweegt, bewust lopen. Je lichaam neemt nieuwe gewoontes al snel over.
Een groot thema zijn valgus enkels en X-benen. Daar zijn we uitgebreid op ingegaan in onze podcast naBOSo mluVÍ.
Nu weet je alles wat belangrijk is over de basis van lopen op barefootschoenen. Hopelijk heeft deze stortvloed aan info je niet afgeschrikt. Zie het juist als een handleiding en aanbeveling: je lichaam wijst je vanzelf hoe het moet. Bij je eerste blote stappen, je eerste kilometers, je eerste heuvels en bospaden of op beton – voel altijd wat je lichaam, je benen en je voeten doen. Sta erbij stil hoe je lichaam leert samenwerken met een lang vergeten manier van lopen en met verschillende ondergronden.
Ontdek. Onderzoek. Geniet ervan.
Als je ergens pijn krijgt, ga dan zeker op zoek naar de oorzaak. Misschien is het een verkeerd looppatroon. Ingesleten gewoontes veranderen is niet zo simpel. Je lichaam heeft tijd nodig om te wennen en te leren. Maar als het om vervelende of langdurige pijn gaat, neem dan liever contact op met een specialist. Misschien zit er wel iemand bij jou in de buurt met wie naBOSo al langere tijd samenwerkt, en die je al bent tegengekomen in onze podcasts naBOSo mluVÍ.
We wensen je heel veel fijne barefoot-kilometers!

U bevindt zich op www.premiumbarefoot.nl