Waarom kiezen voor barefootschoenen, en hoe kies en draag je ze

Als je twijfelt of je barefootschoenen moet proberen en je bang bent of het wel de juiste stap is, dan zeggen wij – niet bang zijn. Zonder overdrijven kun je zeggen dat barefoot, oftewel ‘blotevoetenschoenen’, een echte boom doormaken. De terugkeer naar natuurlijker lopen spreekt steeds meer mensen aan, en daar worden wij blij van. Iedereen heeft z’n eigen redenen om barefootschoenen te willen proberen, maar het vaakst gaat het om het zoeken naar de oorzaak van lichamelijke klachten bij wandelen of hardlopen. Dat is eigenlijk heel logisch als je bedenkt hoe weinig ruimte je voeten in gewone schoenen krijgen. 

Barefootschoenen geven je voeten genoeg ruimte om goed te functioneren, te beginnen bij de grote teen. De tijd dat barefootschoenen er excentriek of lachwekkend uitzagen, is voorbij. Het aanbod van nu is breed: je kunt kiezen uit talloze vormen, materialen en merken, van sportschoenen tot nette businessmodellen.

Ruimte voor je voeten, een flexibele zool en de juiste drop

Bij een natuurlijke landing strekt, spreidt en veert je voet. Ga maar eens op blote voeten staan met je voeten naast elkaar en buig één been in je knie. Zie je het verschil tussen de voet op de grond en de voet in de lucht? Je voet heeft ruimte nodig om zijn natuurlijke beweging te kunnen maken. Gewone schoenen laten dat meestal niet toe. Ze zijn vaak erg stevig, smal en hebben een hak. 

Een smalle schoen verhindert niet alleen dat je voet naar de zijkanten kan uitzetten, maar duwt ook je grote teen onnatuurlijk richting de andere tenen en kan leiden tot een hallux valgus. Dat is een heel veelvoorkomend en bovendien behoorlijk pijnlijk probleem. Terwijl juist bij de grote teen een goede landing begint. En geloof het of niet: een verkeerde stand van de grote teen kan via de wervelkolom zelfs tot hoofdpijn leiden. 

Een ander probleem is een stijve, niet-flexibele zool. Je voet heeft geen contact met de grond, reageert niet op prikkels en ‘verleert’ het. Je voeten worden stijf en tegelijk minder gevoelig. Je brein krijgt te weinig informatie over de ondergrond waarop je beweegt, waardoor je lichaam zich minder goed aanpast. 

Nog een belangrijk verschil tussen gewone schoenen en barefootschoenen is de drop. Dat is het hoogteverschil tussen voorvoet en hak. Wat gebeurt er als je onder je hak, al is het maar een klein wigje, iets omhoog zet? Dan verandert je hele lichaamshouding. Je knieën komen naar voren, je kantelt je bekken en uiteindelijk duw je je hoofd naar voren om in balans te blijven. Het is een houding die veel voorkomt, maar niet natuurlijk is. 

Daaruit kunnen lichamelijke klachten ontstaan, maar dat is een onderwerp voor een apart artikel. Als je knieën pijn doen tijdens het hardlopen, check dan je schoenen. Waarschijnlijk staat je hak hoger dan je voorvoet, en zelfs één centimeter betekent al extra belasting voor menisci en kniebanden.

Barefootschoenen geven ruimte aan alle tenen en laten je voet bij het neerkomen uitzetten. Ze hebben een flexibele zool waardoor je de ondergrond voelt waar je op loopt, en ze hebben zero drop. Door van schoenen te wisselen beïnvloed je dus meteen meerdere factoren die bijdragen aan een gezondere houding en natuurlijker lopen. En dat is het proberen meer dan waard.

Hoe kies je je eerste blotevoetenschoenen

Heb je besloten om barefootschoenen te proberen, maar vraag je je af hoe je de juiste kiest? In één keer je hele schoenenkast vervangen is pittig voor je portemonnee. We raden aan om rustig te beginnen. Als je je hele leven op gewone schoenen hebt gelopen, zal de overstap naar blotevoetenschoenen even wennen vragen. Kies bijvoorbeeld een paar voor vrijetijdsactiviteiten, waarbij je ze niet de hele dag draagt en waar je naar uitkijkt om ze aan te trekken. 

• Ga bij het kiezen niet uit van je huidige schoenmaat maar meet je voetlengte op de juiste manier. 
• Onthoud dat een schoen voldoende ruimte voor je voet moet hebben. 
• Laat ruimte over vóór je grote teen. 
• Meet ook de breedte van je voet. Je kunt een smalle of brede voet hebben; houd daar rekening mee bij het kiezen van het meest geschikte merk. 
• Je voet mag niet ‘zwemmen’ in de schoen, maar de schoen mag je voet ook niet afknellen.
• Let op de hoogte van je wreef. 
• De schoen mag niet drukken en ook niet klapperen. 
• Je moet je er meteen de eerste keer goed in voelen.

De eerste stappen 

De manier van landen en bewegen is anders. Het kan gebeuren dat lopen in het begin wat onhandig, onnatuurlijk en onprettig aanvoelt. Ja, ook lopen moet je soms opnieuw trainen. Belangrijk is om je pas te verkorten en niet te stampen. In barefootschoenen is de zool niet gedempt, er is geen drop en schokken gaan direct naar je knieën; ook je enkels krijgen het zwaarder.

We raden aan om je voeten te trainen op instabiele ondergronden, met zelfmassage, matjes of door op blote voeten in het terrein te lopen. Als je niet goed weet hoe je dit aanpakt, lees dan het artikel van fysiotherapeut Veronika Kristková – Hoe stap je zonder problemen en pijn over op barefoot, waarin ze je stap voor stap door alles heen leidt.

Voordelen

Sommige veranderingen merk je meteen, andere worden pas geleidelijk zichtbaar. Bij de overstap naar barefootschoenen kun je pijn voelen in je voeten, enkels, kuiten of knieën. Je gaat je voeten namelijk weer in hun volledige bewegingsbereik gebruiken, en voor ‘verwaarloosde’ spieren en banden is dat een schok. 

Een verandering in je houding zie je direct en als je ook wat rekoefeningen toevoegt, gaat het herstellen van verkorte spieren makkelijker. Je kunt merken dat kniepijn en lage rugpijn afnemen. Wees lief voor jezelf en geef het tijd. Gezond en pijnvrij wandelen en hardlopen zijn grote voordelen van barefootschoenen.

Voor sport én kantoor

Voorbij zijn de tijden dat alleen een bepaald type mensen brede, vreemd ogende schoenen droeg. Dankzij het grote en steeds groeiende aanbod kun je schoenen kiezen voor elke activiteit en er tegelijk trendy uitzien. Kies op basis van je waarden: sommige merken gebruiken gerecyclede materialen, andere geven de voorkeur aan leer, en je vindt ook vegan schoenen. 

Ook je kleintjes kun je barefootschoenen aantrekken en zo de gezonde ontwikkeling van hun voetjes ondersteunen.

Of je nu naar de opera wilt of door plassen wilt springen: je vindt altijd iets dat past.

Wat kan je hierover nog meer interesseren?

• Stap over van gewone schoenen naar barefoot. Een gids voor kiezen en je eerste stappen
• Hoe loop je goed op barefootschoenen: ervaar lopen als op wolken
• Hoe meet je je voet goed op en waarom barefootschoenen extra ruimte nodig hebben
• Hardloopduel: barefoot versus klassieke sportschoenen