Diastase – het uit elkaar wijken van de buikspieren kan iedereen treffen, niet alleen vrouwen na de bevalling

Een bolle buik, rugpijn, en je voelt je core alsof die ‘losgekoppeld’ is. Misschien heb jij te maken met diastase – en dat is niet alleen een probleem voor kersverse moeders. Wat kun je eraan doen?

Heb je nog steeds een bolle buik, ook al zit je alweer op je gewicht van vóór de zwangerschap? Heb je rugpijn of vermoed je dat je bekkenbodem niet helemaal in vorm is. Heb je last van een opgeblazen, harde of pijnlijke buik. Je presteert minder in je favoriete sport en je ervaart je core als een losgekoppeld deel. Misschien komt het door diastase – een prangend onderwerp, niet alleen voor kersverse moeders.

Wat is diastase

Diastase is de benaming voor het uit elkaar wijken van de rechte buikspieren. De rechte buikspier vormt als het ware een band aan de voorkant, van de borstkas tot aan het schaambeen. Deze is verdeeld in een rechter- en linkerhelft; het gaat dus om een paar spieren. In het midden zijn ze verbonden door een bindweefsellijn die linea alba heet. Dit is stevig bindweefsel zonder bloedvaten, dat onder invloed van krachten en druk naar opzij kan uitrekken, dunner kan worden en kan verzwakken. 

Omdat bindweefsel geen even goed ‘steunsysteem’ is, kan de buikholte er zichtbaar anders uit gaan zien. Staand ervaren we dit meestal als een bolle buik. Liggend op de rug kun je een ‘kuiltje/gootje’ zien en bij krachtbewegingen ontstaat er in het midden van de buik een soort ‘tentje’.

‘Na de geboorte van mijn zoon voelde ik dat er iets niet klopte met mijn lichaam. Mijn buik trok na de kraamperiode niet samen zoals ik had verwacht. Ik vond het vreemd dat ik ’s ochtends een platte buik had en ’s avonds opgeblazen was als een ballon. Ook maakte het me wat ongerust dat er, als ik op mijn rug lag, een grote inzinking in het midden van mijn romp ontstond en dat ik de beweging van darmlussen kon zien (en zelfs onder mijn vingers kon voelen). Maar het ergste in die periode: de onvrede over mijn “nieuwe” lichaam en de stress werkten door in de zorg voor mijn pasgeboren zoon.’ Anna Nováková – docent van het systeem COREyoga.cz

Video

Wie heeft het vaakst te maken met diastase

Het vaakst zien we diastase bij zwangere vrouwen, waarbij door hormonale veranderingen en de inwendige druk tijdens de zwangerschap de linker- en rechterkant van de spier uit elkaar gaan. Het verslapte bindweefsel van de linea alba kan ze niet bij elkaar houden en tussen beide helften ontstaat een ruimte. 

Risicofactoren voor het ontstaan van diastase:

• snelle gewichtstoename tijdens de zwangerschap, 
• leeftijd van de moeder boven de 35 jaar, 
• zwangerschappen kort na elkaar, 
• vrouwen met een verslapte buikwand al vóór de zwangerschap,
• vrouwen met een overmatig uitgerekte baarmoeder (meerlingzwangerschap of een grote baby). 

‘Zo vaak heb ik gedacht: waarom moet ík nou diastase hebben? Maar wat heb ik gedaan om dit probleem te voorkomen? Was ik rustig, in balans en afgestemd op wat mijn lichaam nodig had? Nee: altijd haast, een emotionele achtbaan en miljoenen ongeordende gedachten. Dat zag je terug in mijn houding en dagelijkse beweging (licht voorovergebogen en met een lading belangrijke lasten). Mijn lichaam trapte op de rem en maakte me duidelijk dat deze levensstijl me flink zou kunnen schaden.’ Anna Nováková – docent van het systeem COREyoga.cz

Maar iedereen wordt geboren met een ruimte tussen de rechte buikspieren; tijdens de psychomotorische ontwikkeling kan die door belasting volledig verdwijnen, of blijven bestaan. Hij kan opnieuw ontstaan, groter worden en ook weer sluiten (het is omkeerbaar). Diastase kan dus ook mannen treffen (vooral bij gewichtstoename rond de buik, bij verhoogde of aangeboren bindweefsellaxiteit, bij krachtsporters, mensen die zware lasten tillen of bij langdurig zittend werk). Bij baby’s en jonge kinderen zien we niet-fysiologische diastase vooral als ze vaak in flexie zitten (draagzakken, autostoeltjes, wipstoeltjes), vaak hoesten (bijvoorbeeld bij astma), of vaak persen (bij langdurige ‘krampjes’/winderigheid of verstopping).

Zo doe je een zelftest:

• ga op je rug liggen, buig je benen en zet je voeten op de vloer,
• leg de vingers van één hand op je navel, met je handpalm richting je hoofd,
• adem uit, ontspan je buik en til heel langzaam je hoofd op,
• langs de randen van je vingers voel je de harde randen van de rechte buikspier (als er een ruimte is) en onder je vingers voel je zacht weefsel,
• schat de breedte in (één vinger, twee, drie…) en druk daarna je vingers dieper de buik in.

Lukt het? Kun je diep naar binnen? Dan is je bindweefsel waarschijnlijk verzwakt. Herhaal dezelfde stappen over de hele lengte van de linea alba – van het schaambeen tot aan de onderste ribben.

Wanneer diastase aanpakken:

• als er 2 of meer vingers tussen passen,
• verslapt bindweefsel: je vingers kunnen ver naar binnen,
• een over het algemeen zwakke core,
• incontinentie,
• pijn in de onderrug,
• een breuk.

Waarom dit onderwerp jouw aandacht verdient

Bij een groot percentage moeders is diastase kort na de bevalling zichtbaar. Gaat het om een kleine diastase, dan hoef je daar niet meteen bang voor te zijn. Een zwangerschap duurt 9 maanden en je kunt niet verwachten dat je lichaam binnen een paar dagen na de bevalling weer terug is in de oude vorm. Als de samenwerking van de ‘zachte structuren’ (spieren en fascia) goed is, zal de buik geleidelijk terugtrekken. De hersteltijd na de bevalling is voor elke moeder anders (herstel na een keizersnede duurt meestal langer). 

Het is belangrijk om te beseffen dat diastase tijdens de zwangerschap een natuurlijk verschijnsel is (de baarmoeder moet immers tot wel 700x groter worden om genoeg ruimte voor de baby te maken), maar na de bevalling kun je het sluiten of volledig sluiten wel ondersteunen. Het fysieke gaat hand in hand met het mentale, en kleine of grotere klachten kunnen een flinke impact hebben op je dagelijkse én intieme leven.

Wist je dat tot wel 75% van de mensen met diastase een buikoperatie heeft ondergaan (bijvoorbeeld een keizersnede)?

Moeders verlaten het ziekenhuis met basisinformatie over de verzorging van de baby, maar heel vaak zonder basisinformatie over de verzorging van zichzelf – hoe je ligt, zit, staat, beweegt, je baby draagt, voor je baby bukt, hoe je voor je buik zorgt, hoe je traint, wanneer je weer kunt beginnen met trainen, hoe je diastase onderzoekt, wat je beter kunt vermijden of wie je kunt benaderen bij een vermoeden van een niet-fysiologische situatie. 

Tot wel 90% van de vrouwen kent de term diastase niet, terwijl je core organen beschermt die essentieel zijn voor het leven, je houding vormt en aan de basis staat van al je beweging. Een dysfunctie uit zich meestal in het hele bewegingsapparaat: gevoelloosheid of pijn, verschillende trekkrachten, spanning en algemeen ongemak.

Een esthetisch of een gezondheidsprobleem?

Voor de meeste mensen is diastase vooral vervelend vanuit esthetisch oogpunt (een bolle buik), zonder te beseffen dat je met herstel juist heel wezenlijk bijdraagt aan je gezondheid en vitaliteit. Als de core-spieren (4 spierstructuren = de dwarse buikspier, diepe rugspieren, het middenrif en de bekkenbodem) niet goed kunnen samenwerken of langdurig ‘uitgeschakeld’ zijn, en als de diastase groter wordt, dan kan het volgende ontstaan:

• een slechte lichaamshouding,
• pijn (niet alleen) rond de core, gewrichtspijn, migraine,
• problemen met de wervelkolom (pijn in de onderrug), groot risico op een hernia,
• het ontstaan van een navelbreuk,
• minder bescherming van organen,
• spijsverterings- en darmproblemen,
• verminderde werking van bijna alle spieren van het bekken tot aan het hoofd.
• slechte werking van het middenrif,
• slechte werking van de bekkenbodem – incontinentie/verzakking van bekkenorganen.

Meer feiten over diastase lees je in het boek Diastáza.

Nu weet je dus dat dat ‘grappige puntje’ op je buik diastase is. Heb je al langere tijd last van een of meer van de genoemde symptomen en is je eerstvolgende doel om diastase aan te pakken? In het volgende deel lees je hoe je van diastase afkomt en hoe ook in dit geval je voet een belangrijke rol speelt.

Dit artikel is gemaakt in samenwerking met Anna Nováková, oprichter van COREYOGA.CZ.

Misschien vind je dit over het onderwerp ook interessant:

• Oefeningen voor de voeten – Basiscursus online
• Valgusenkels en X-benen
• Bewegen is een behoefte, plezier én medicijn