INTERVIEW: Vlaďka Botlíková: docent gezond bewegen

Lees het interview met Vlaďka Botlíková, docent gezond bewegen. Ze laat je zien hoe je van pijn (niet alleen) in je voeten afkomt en weer kunt genieten van een gezond lichaam en een lichte tred.

Een vrolijke, actieve vrouw: reiziger, maker van online beweegprogramma’s, docent van offline cursussen gezond bewegen en niet in de laatste plaats liefhebber van blootsvoets lopen en blotevoetenpaden. Vlaďka is een van de eerste klanten van naBOSo en nog altijd trouw. Haar weg naar barefoot lijkt op die van Andrea Součková – gezondheidsklachten die deze comfortabele schoenen hielpen verminderen.

Je bent docent gezond bewegen, maar je oorspronkelijke werk ligt in de academische wereld. Wanneer kwam het keerpunt?

Ja, ik gaf eerst les aan de FTVS en nu al meer dan 28 jaar aan de ČVUT in Praag. Enerzijds gezondheidsgerichte oefeningen voor studenten met rugpijn, anderzijds praktische lessen groepsbeweging met patiënten voor toekomstige fysiotherapeuten, en daarnaast ook lessen ‘Gezonde rug’ voor docenten, medewerkers en studenten van de derde leeftijd aan de ČVUT.

Daarnaast organiseer ik voor het brede publiek seminars die gericht zijn op het verbeteren van rug en voeten. Een echt ‘keerpunt’ was er eigenlijk niet: ik werk nog steeds aan de ČVUT, alleen richt ik me nu meer op volwassenen en senioren en na de covidperiode ook op het maken van online cursussen.

Wie is de typische ‘deelnemer’ aan jouw beweegcursus?

Naar mijn vaste lessen komen enerzijds actieve mensen die óf een blessure hebben gehad en nu niet volledig kunnen sporten, óf last hebben van acute of chronische pijn aan het bewegingsapparaat; de jongere deelnemers vooral door zittend werk, de oudere ook als gevolg van leeftijd.

Of ze willen dit allemaal juist voorkomen en komen preventief trainen. In de eendaagse intensieve seminars en in de online cursussen begeleid ik mensen die al grotere problemen hebben, met de rug of met de voeten, en snel ‘de brand willen blussen’. En ook mensen die graag iets nieuws leren, zodat ze nergens last van krijgen.

Wat leer ik in de cursus?

In de live vaste beweegcursus krijgt de deelnemer in drie maanden (12 lessen van een uur) een set beproefde oefeningen mee, geschikt voor dagelijkse zelfzorg: ontspanningsoefeningen om ’s ochtends wakker te worden, een korte reksessie, eenvoudige krachtoefeningen waarbij het hele lichaam effectief meedoet, en bonusoefeningen om coördinatie of balans te verbeteren.

In de eendaagse seminars die gericht zijn op voeten en benen probeert de deelnemer heel veel (ook minder gebruikelijke) hulpmiddelen uit voor verlichting bij pijn, leert tips om de voeten op te warmen én oefeningen om de conditie van pijnlijke voetzolen en vervormde tenen te verbeteren. Alles staat ook overzichtelijk in de online cursus Oefeningen voor de voeten, inclusief een gedetailleerde handleiding voor zelfonderzoek van de voeten.

Op je website staat een mooie gedachte: ‘Je kunt altijd oefenen, zodra je je bewust wordt van je lichaam.’ Vertel: welke oefening om je voeten wakker te maken is jouw favoriet en hoe doe je die?

Ik ben dol op een simpele oefening om de voetzolen te stimuleren tijdens zittend werk. Onder mijn bureau heb ik altijd een overball liggen en zodra mijn voeten zich een beetje vervelen of ik mijn rug en lichaam uit een vooroverhouding wil activeren, zet ik één of beide voeten op de bal. Ik probeer de voetzool te vormen naar het oppervlak van de overball en daarna probeer ik hem tussen beide voeten vast te pakken.

Of ik duw erin: dan druk ik mijn wreef in de bal en rek ik die, dan weer duw ik mijn tenen in de bal en rek ik zo de voetzool en de achillespees, terwijl de andere voet de bal tegenhoudt zodat hij niet wegrolt… kortom: mijn voeten spelen even met de bal.

Je hebt meerdere online programma’s gemaakt – voor de ogen, voor de voeten, voor een gezonde rug. Maar je denkt ook aan kindervoetjes. Waar is dat idee ontstaan?

Jarenlang gaf ik voor studenten gezondheidsoefeningen gericht op het verbeteren van rug en voeten. Sommigen van hen hebben inmiddels zelf kinderen en kwamen met hen op consult. Toen dat zich herhaalde, dacht ik: ik ga alle tips en oefeningen met kinderen opnemen en er een overzichtelijke cursus van maken, ook voor andere kleine nieuwsgierige ontdekkers en hun ouders.

Gebruik je in je werk met cliënten, of zelf tijdens het oefenen, sensomotorische hulpmiddelen?

Ja, ik gebruik ze nog steeds! Het is dagelijkse praktijk: ingesleten, onder de huid en met plezier. Elke ochtend begin ik mijn dag in de badkamer op een van de matten; op dit moment word ik blij van de houten piramides van FORESTONES. En als ik sneller wakker moet worden, dan zetten massageballen, bijvoorbeeld NABOSO NEURO BALL, mijn voeten perfect ‘aan’.

Tijdens mijn seminars heb ik een enorme hoeveelheid hulpmiddelen bij me. Deelnemers kunnen alles de hele dag uitproberen en bijna bedwelmende sensaties ervaren van wakker geworden voetzolen.

Vlaďka, wanneer trok je voor het eerst barefoot schoenen aan en wat bracht je ertoe?

Ik volg de nieuwtjes in het vakgebied en probeer alles meteen op mezelf uit. Eerst ontdekte ik in Praag interessante vijfvingerschoenen, dat is inmiddels ruim 12 jaar geleden; ze hadden een dunne Vibram-zool en zaten me geweldig. Heel tevreden, een revolutie vergeleken met gewone schoenen. Alleen: sokken pasten er niet in. Daarna verkochten ze in een verborgen winkeltje handgenaaide, wat onbeholpen schoenen zonder hak; dat was het eerste model van Ahinsa. Dus die kon ik ook met sokken aan, in kouder weer. Die heb ik ook meteen geprobeerd; ik heb ze nog steeds als curiositeit. De volgende stap waren al snel Vivo-schoenen van naBOSo.

Hoe kruisten jouw pad en dat van naBOSo en Andrea Součková elkaar?

Na mijn start met vijfvingerschoenen was ik dolblij toen ik in 2015 ineens in Praag 6 een nieuwe winkel met barefoot schoenen zag. Ik liep meteen naar binnen en ontmoette daar enthousiastelingen die op dezelfde golflengte zaten. Ze hadden zelfs vijfvingersokken voor mijn schoenen. Sindsdien werk ik heel graag samen met naBOSo.

Je deed aan wedstrijdsport en hebt meerdere vervelende blessures gehad. Merk je dat barefoot schoenen je hebben geholpen?

Blootsvoets lopen en de overstap naar alternatieve schoenen (barefoot en vijfvingerschoenen) hebben mijn beleving van mijn voeten sterk ten goede veranderd. Ik gebruik dit schoeisel vooral tijdens wandelingen in de natuur, met name in bergachtig terrein. Sindsdien heb ik me ook niet meer geblesseerd.

Zie je barefoot schoenen als een modetrend, of als een manier van schoenen dragen waar mensen stap voor stap naartoe groeien?

De verschuiving van puntige schoenen met hak naar schoenen met ruimte voor voeten en tenen zie ik niet als een modetrend, maar als een terugkeer naar normaal. Eindelijk een oplossing voor iedereen die zijn hele leven door schoenen werd afgekneld, maar dat door het mode-‘dictaat’ toch maar verdroeg. Gelukkig hebben mensen nu veel meer keuze: je kunt niet alleen uit talloze barefoot schoenen kiezen, maar ook binnen ‘klassieke schoenen’ vind je inmiddels betere vormen.

Kun je op elke leeftijd met barefoot beginnen?

Ja, dat kan, maar wel met een bepaalde aanbeveling. Gezonde kinder- en jongerenvoeten kunnen de overstap naar barefoot schoenen meestal meteen en zonder problemen aan.

Mensen met gezondheidsproblemen en pijn in de voeten (bijvoorbeeld door ingezakte voetbogen, hallux valgus enz., meestal oudere mensen) moeten hun voeten eerst een beetje trainen voordat ze overstappen. Dus de tenen weer beweeglijk maken en de spieren in de voetzool trainen, zodat de voeten daarna de natuurlijke belasting bij het lopen op barefoot schoenen aankunnen zonder overbelasting. Voor goed voorbereide voeten kan de overstap vervolgens veel voordelen opleveren.

Voor mensen met diabetes en neuropathie zijn barefoot schoenen niet geschikt; daar is overleg met een arts zeker nodig.

Vlaďka, jij loopt graag helemaal op blote voeten. Zoek je ook blotevoetenpaden op?

Als ik ergens zo’n pad tegenkom, ‘proef’ ik het heel graag meteen met mijn voeten en check ik hoe mijn voetzolen zich voelen en wat ze daar allemaal tegenkomen. Als een deel van het pad me onverwacht verrast, dan word ik altijd blij.

Bij mijn huisje heb ik mijn eigen pad – compact en snel te verplaatsen, laat je vooral inspireren!

Welke barefoot schoenen draag je op dit moment graag en waarom, Vlaďka?

Ik draag heel graag mijn zwarte Leguano-ballerina’s LEGUANO STYLE TANGO, omdat ze echt bij al mijn jurken passen, maar ook bij broeken. Kortom: als ik niet weet wat ik aan moet trekken, is het met deze meteen opgelost. Ik ga ermee overal naartoe waar ik in de stad zin in heb: snel aantrekken als ik naar mijn werk haast, mee naar het theater, en ze kunnen ook een wandeling door Praag prima aan.

Op de fiets draag ik het liefst MERRELL VAPOR GLOVE 4. Ze zijn superlicht, flexibel en zitten mooi op het pedaal. Ik kan mijn tenen er goed in spreiden, dus als ik kracht zet heb ik fijne steun om de beweging over de hele voetzool te verdelen en mijn voeten reageren er perfect in.

Wat zou je zeggen tegen mensen die helemaal niet voor hun voeten zorgen? Ik neem aan dat dat de meeste mensen zijn.

Zorg alleen voor die delen van je lichaam die je gezond wilt houden! P.S. Als je de rest van je leven alleen nog maar wilt liggen, dan heb je je voeten eigenlijk ook niet nodig. :)

PaedDr. Vladana Botlíková, CSc.

Trainer en docent gezond bewegen. Ik ben maker van online cursussen voor volwassenen en kinderen. Ik geef mijn cliënten de kunst van zelfherstel door beweging mee. Ik leer je hoe je van pijn (niet alleen) in je voeten afkomt en weer kunt genieten van een gezond lichaam en een lichte tred.