Interview met naBOSo-oprichter Andrea Součková

Een vraag die vaak terugkomt: zijn barefootschoenen ook geschikt voor mij?

Tegenwoordig is het al heel normaal om mensen te zien in schoenen met een vlakke zool en zonder hakken, en ook de algemene kennis over wat barefootschoenen eigenlijk zijn, is flink toegenomen. Toen ik nadacht over welk onderwerp jullie bezighoudt, kwam ik steeds hierop uit: „Zijn ze ook voor mij?” En ik moest denken aan wat de oprichter van naBOSo, Andrea Kůstková, ooit tegen me zei:

„Toen ik in 2014 stage liep in een laboratorium aan de universiteit in het Canadese Edmonton, ging ik daar veel sporten. En heel vaak kreeg ik na een langere hardloopsessie kniepijn. Ik begreep niet waarom, ik was toen pas vijfentwintig! Na mijn terugkeer heb ik in plaats van naar een orthopeed te gaan mijn eerste barefootschoenen geprobeerd. En de problemen stopten. Sindsdien loop en ren ik nergens anders meer op.”

En dus ging ik haar interviewen: hoe het verder ging, hoe en waarom deze schoenen haar persoonlijk hielpen. En als je benieuwd bent waar je op moet letten als je zelf overweegt ze te kopen, dan bespreken we dat in een volgend artikel. Misschien inspireert het je om een reactie achter te laten.

Andrea Kůstková

Ze is geboren in Zlín, dus schoenen liggen haar letterlijk en figuurlijk dichtbij. Haar oma werkte in de wolkenkrabber van Baťa als constructeur. Andrea studeerde aan de Universiteit voor Chemie en Technologie in Praag, richting Voedseltechnologie met specialisatie in voedselmicrobiologie. Nu volgt ze een postdoctorale opleiding met focus op gunstige bacteriën: probiotica.

Na haar studie in Canada kreeg ze tijdens reizen door Azië (in Vietnam en Cambodja) het idee om in Tsjechië een winkel met barefootschoenen te beginnen. Die ging open op 5. 5. 2015; begin mei viert naBOSo dus vier jaar bestaan.

1. Hoe en wanneer kreeg je, Andrea, het idee om een winkel met barefootschoenen te openen?

Het idee kwam letterlijk uit de lucht vallen, toen mijn ego even met vakantie was. Het was tijdens een reis door Zuidoost-Azië met mijn toenmalige partner Petr Mühlhans, bovendien na een hardlooptocht van vijftig kilometer bijna op blote voeten of in barefoot sandalen. Het gebeurde in het grootste tempelcomplex ter wereld, Angkor Wat, waar de gedachte bij me opkwam dat we een winkel zouden kunnen openen met alle „barefoot” merken.

Daarna zijn we meteen op zoek gegaan naar nieuwe merken die we naar Tsjechië konden halen. Al vijf maanden later, op 5. 5. 2015, openden we naBOSo: de eerste multibrandwinkel in Praag 6 – Dejvice.

De beginperiode was niet makkelijk. We stopten al het geld dat we hadden in het bedrijf en in het begin sliepen we zelfs in de achterruimte van de winkel. We hebben er letterlijk ons hart in gelegd en ons hele leven draaide er toen om. Het gebeurde vaak dat we tot twee uur ’s nachts werkten. Maar het was het waard. Naast de fysieke winkel in Dejvice runnen we ook een e-shop en hebben we een groothandel.

Barefootschoenen hebben mij geholpen en ik geloof dat ze ook anderen kunnen helpen. Die persoonlijke ervaring geeft me energie die me altijd vooruit duwt. NaBOSo is niet alleen een winkel, het is onze missie.

2. Je winkel heet naBOSo: loop jij zelf ook op blote voeten? En in welk seizoen? Op welk terrein – stad, bos, zee, bergen?

Natuurlijk – op blote voeten lopen „laadt” me op. Ik hou ervan om over vers gras te lopen, aan zee, eigenlijk overal in de natuur. Er zijn ook wetenschappelijke inzichten (het gaat om zogeheten earthing) dat op blote voeten lopen ons lichaam echt positief kan „opladen” via vrije elektronen en ons aardt. Ik ben alleen niet zó extreem: in de stad draag ik barefootschoenen.

3. Loop je nu alleen en uitsluitend op barefootschoenen?

Ja, voor mij zijn het de meest comfortabele schoenen. Alleen voor een bal of belangrijke sociale gelegenheden (ongeveer eens per drie maanden) draag ik hakken, maar na zo’n 30 minuten geef ik het op en trek ik ze uit. Meestal zijn dit soort schoenen voor mij inmiddels allemaal te smal; het is echt een enorm verschil met comfortabele barefootschoenen.

Ik moest wel mijn manier van lopen een beetje aanpassen ten opzichte van het ingesleten patroon uit gewone schoenen. En mijn voeten er ook wat voor trainen.

4. Ren je ook op barefootschoenen?

Ja, dat doet me goed. Mensen vragen ons dat trouwens vaak: is het goed om ook te hardlopen in barefoot schoeisel? Ik zeg: ja, maar je moet je looptechniek erop aanpassen, soms zelfs ingrijpend veranderen.

In barefootschoenen zou je een veel hogere cadans moeten hebben, dus kortere en snellere pasjes. Je landing moet consequent via de voorvoet naar de hele voet gaan; je mag beslist niet op de hak landen. Mijn favoriete merken om mee te hardlopen zijn nu New Ballance en Merrell.

Kijk, Andrea, ik ben ook dol op „Merrells”, ze zijn echt fijn: licht en comfortabel. Alleen ren ik er niet mee; ze zijn wel al uitgebreid getest tijdens wandelingen in de natuur. Ik gebruik ze in plaats van lichte bergschoenen, en ik neem ze eigenlijk ook mee op de fiets.

5. Is je gezondheid (wat dan ook) veranderd sinds je alleen nog barefootschoenen draagt? En heeft dat te maken met de verandering van schoeisel?

Het menselijk lichaam is een perfect meesterwerk; wij „bederven” het alleen door het verkeerd te gebruiken. Zo bevat de voetzool tot wel 200.000 zenuwuiteinden, 33 spieren, 28 botten en 19 pezen. We worden op blote voeten geboren, dus we hebben geen dikke zool nodig om goed te lopen, en we hoeven onze voeten niet op te sluiten in stijve schoenen. Tot wel 70% van de informatie die de hersenen over beweging ontvangen, komt van de zenuwuiteinden in de voetzool. Ons lichaam kan zich daardoor natuurlijk aanpassen aan de ondergrond; in schoenen gaat dat niet!

Dus het antwoord is: ja, absoluut! Vroeger had ik namelijk platvoeten en ook een beginnende hallux valgus (scheve grote teen). Nu heb ik geen van beide meer. Ik denk dat ik ook meer kuitspieren heb en een andere algehele houding. Voeten zijn namelijk ongelooflijk aanpasbaar: als je ze sterker maakt, veranderen ze – net als het hele lichaam.

6. Wat is er bij jou nog meer veranderd sinds je in gewone schoenen liep? Leef je nu op een andere manier?

Ja, dankzij barefootschoenen denk ik dat ik ook anders ben gaan denken; ik probeer bijvoorbeeld gezonder te eten. Een tijdje was ik zelfs veganist (ongeveer een half jaar), maar mijn lichaam ging daar niet goed op. Thuis koop ik niet veel vlees, en als ik kan kiezen, ga ik voor de biologische variant. Onze professor zei altijd dat de gulden middenweg het beste is: alles met mate, geen enkel extreem is goed. Natuurlijk steun ik graag de „gouden Tsjechische handjes”, dus ik kies voor Tsjechische producten. We scheiden ook afval en dergelijke. Alles hangt met alles samen, en ik hou van een gezonde levensstijl.

7. Hoe gaat het met de winkel naBOSo? Welke klanten komen het meest – kinderen, jongeren of eerder ouderen?

We proberen het zo goed mogelijk te doen. Er komen kinderen, voor wie goede schoenen echt belangrijk zijn voor een gezonde ontwikkeling van de voetjes. Ter info: bij recent onderzoek is door metingen in kleuterscholen vastgesteld dat tot wel 70% van de kinderen te kleine schoenen draagt!

Er komt ook een middengroep, sporters en oudere mensen, maar die meestal al met een probleem. Of ze hebben rug- of kniepijn, hallux valgus, platvoeten enzovoort. Wat ik jammer vind: vaak komen ouders met kinderen, kopen ze schoenen voor hun kind, maar niet voor zichzelf – alsof zij zelf minder belangrijk zijn? Het is ook zonde dat sommige volwassenen, vaak juist degenen met voetproblemen, nog steeds de mode volgen en niet naar hun gezondheid kijken.

8. Welke vragen krijgen jullie het vaakst, en welke problemen bespreken klanten meestal met jullie assistenten?

We beginnen altijd met de vraag waar ze de schoenen gaan dragen: willen ze ze voor in de stad of voor in de natuur? Op basis daarvan adviseren we een geschikt type schoen. Mensen vragen veel naar materialen, waterdichtheid, wassen in de wasmachine enzovoort.

Daarna gaat het over de maat. Barefootschoenen zouden namelijk één maat groter moeten zijn, en in de schoen moet je een extra ruimte (toeslag) hebben van ongeveer 1 cm, bij kinderen tot 1,2 cm. Zo heeft de voet ruimte om te werken, sterker te worden en uit te zetten. Vaak komt ook hallux valgus, kleine tenen, knie- en rugpijn, platvoeten, hielspoor enzovoort ter sprake.

9. Ik weet dat jullie niet alleen barefootschoenen verkopen, maar ook allerlei andere activiteiten organiseren. Ik heb zelf een paar keer bij jullie een lezing gegeven over anatomie en de functie van de voeten. Wat bieden jullie nog meer aan of plannen jullie voor het publiek – lezingen, lessen, workshops of andere vormen van voorlichting?

Onze mooie missie is vooral: de samenleving informeren en opleiden. We organiseren lezingen met Lukáš Klimpera, fysiotherapeut, schoenmaker en eigenaar van het merk Ahinsa. Daarnaast met fysiotherapeut Lucie Alblová, die zich vooral richt op de zorg voor kinderen en hun voetjes.

We praten niet alleen over voeten, schoenen en lopen, we oefenen en doen het ook meteen. We hebben een kliniek: massage, hardlopen en wandelen, waar we geïnteresseerden tijdens lessen de juiste gewoontes aanleren. En in de zomer hebben we workshops om traditionele sandalen te maken, zogeheten huarache, geïnspireerd door indianen. En we starten daar nu al in het voorjaar mee.

We doorbreken vooroordelen en stimuleren verandering van gewoontes ook direct buiten: iedereen kan nu ervaren hoe je zelfs in de stad zonder schoenen over verschillende natuurlijke ondergronden kunt lopen.

Met steun van Praag 6 hebben we namelijk samen voor het publiek een blotevoetenpad aangelegd in het Max van der Stoel-park.

We ondersteunen ook sport met een goed doel: we organiseren hardloopwedstrijden op barefootschoenen, bijvoorbeeld dit jaar samen met de distributeurs van leguano, het echtpaar Exnar. De start is op 2. juni om 14.00 uur. Dit jaar wordt het een estafetteloop van 24 uur; in plaats van een estafettestokje geef je een barefootschoen door.

De run is voor een goed doel: voor elke gelopen ronde (de ronde is 300 meter) krijgt het Nadační fond Šestý smysl zeven kronen. De wedstrijd loopt ook ’s nachts door en eindigt op het moment dat er geen loper meer is die een ronde in minder dan 3 minuten kan lopen. Kom het proberen!

Ook wij ontwikkelen ons en „harden” onszelf, bijvoorbeeld met activiteiten zoals glasswalking of firewalking. Terwijl we lopen over glasscherven op verschillende events ook zelf organiseren, laten we lopen door vuur of over gloeiende kolen (firewalking) meestal over aan specialist David Mrhač van Bosá turistika. We gaan ook vaak naar verschillende events zoals Design Market, Vegefest en andere festivals rond een gezonde levensstijl. Ons doel is dat zoveel mogelijk mensen over barefootschoenen te weten komen.

10. Nu je die verschillende oefenlessen noemt: wat is jouw mening over het trainen van voeten en voetzolen, zou je dat aanraden – heeft het jou geholpen? Voor welke groep klanten zou het kunnen helpen?

Zonder oefeningen kan ik het me echt niet voorstellen. Beweging is in het algemeen belangrijk. We zijn gemaakt om te bewegen. Oefenen kan lichaam en geest vormen en helen. Ik ben daar zelf een voorbeeld van. Het is me gelukt om 10 kg af te vallen en dat gewicht te behouden, dankzij regelmatig sporten en gezonder eten.

En door oefeningen zijn mijn voeten ook echt veranderd! Daarom weet ik dat voettraining en het gebruik van verschillende hulpmiddelen heel belangrijk is. Ik voel me nu veel beter dan vroeger.

11. Waarschijnlijk is dat ook waarom je me benaderde en ik één keer per maand zo’n korte les bij jullie geef…

Ja, jouw klassieke maandagen zou ik echt aanraden! Eén keer per maand kunnen onze klanten (en niet alleen zij, eigenlijk iedereen) je live ontmoeten bij naBOSo: je laat het publiek jouw doordachte en effectieve zelfmassage van de voetzolen zien en oefeningen voor de voeten.

Wie niet kan komen, of liever slimmer en effectiever vanuit huis voor de voeten wil zorgen, kan ook de online cursus cvikypronohy.cz aanschaffen.

Ik gebruik hem zelf, omdat hij overzichtelijke video’s bevat die aanzetten tot een actieve aanpak van het probleem. 10 minuten per dag – dat verdienen onze voeten, die ons een leven lang dragen, echt. Ik zag een klant – een vrouw die een operatie aan hallux valgus gepland had – die zichzelf in drie maanden trainde; haar balans en zekerheid tijdens het lopen verbeterden. En het lukte zelfs zonder operatie.

12. Wat zijn je plannen voor de nabije toekomst?

We hebben nu de distributie gekregen van een geweldig Amerikaans merk: Xero Shoes. De eigenaar is een voormalig professionele hardloper die kampte met blessures. Nadat hij het boek Born to Run (Geboren om te rennen) had gelezen, maakte hij zijn eerste barefoot sandalen. Mensen wilden er steeds meer, en uiteindelijk richtte hij een bedrijf op. Samen met zijn vrouw hebben ze nu een familiebedrijf: ze richten zich op schoenen voor de natuur, voor hardlopen, maar inmiddels ook op sportief-elegante modellen. Dit merk willen we ondersteunen.

Daarnaast wil ik me ook richten op mijn tweede project: probiotica. Ik probeerde mijn tien jaar studie en wetenschappelijke carrière aan de VŠCHT te benutten om het beste probiotische product te maken. Het heet Slimbiose. Het bevat geconcentreerde probiotica met stammen die door klinische studies zijn bevestigd en heel goed werken.

13. En wat zijn je langetermijnvisies en wensen?

Mijn doel voor dit jaar is ook om mijn proefschrift af te ronden en het te verdedigen.

Omdat ik van sport hou, wil ik er meer tijd aan besteden. Triatlon vind ik geweldig; vorig jaar deed ik een wedstrijd bij ons in de Beskiden: „Valachy man”. Ik wil me verder verbeteren in alle disciplines (zwemmen, fietsen, hardlopen), maar helaas is er niet veel tijd voor.

Ik hou heel erg van bergen, dus in de winter breng ik mijn vrije tijd door op de piste, en ik zou ook graag skialpinisme proberen. Reizen trekt me, ook in combinatie met duiken. En voor de toekomst kijk ik er echt naar uit dat er een gezin komt en misschien nog een hond.

14. Wat zou je onze lezers willen meegeven?

Mijn boodschap: laat je voeten je brengen naar waar je graag naartoe wilt.

Dank je wel, Andrea, voor het interview. En ik wens je dat al je plannen en visies uitkomen.

En dat was het voor vandaag, lieve lezers. Misschien hebben jullie zelf al persoonlijke ervaringen met dit soort schoenen. Als je iets wilt vragen of je goede of minder goede ervaring wilt delen, dan vind ik het heel fijn als je hieronder onder het artikel een reactie achterlaat of op de Facebookpagina Lachen je voeten?

Of stuur me meteen een bericht. Dan ga ik graag in op vragen als: waar is het goed om rekening mee te houden als je overweegt om voor jezelf barefootschoenen te kopen, of dat het misschien toch niets voor jou is.